Het hele 23 Dingen programma staat in het teken van het woord ‘sociaal‘. Foto’s, boeken, favoriete websites, documenten, muziek … het nieuwe web is sociaal en het ‘delen’ van al die ‘dingen’ met vrienden, bekenden en onbekenden is steeds gewoner aan het worden. De grote vraag die je bij dit alles kunt stellen is: “wat heb je persoonlijk nu aan al die dingen en – net zo interessant – wat kunnen bibliotheken er nu mee?”
In dit bijna laatste Ding gaan we kijken welke sociale aspecten bibliotheken toevoegen aan het hart van de collectie: de catalogus.
Vanoudsher is de bibliotheekcatalogus een database met gegevens van boeken. Het ‘formeel’ beschrijven van die boeken is altijd aan strikte regels gebonden geweest. Mede daardoor kunnen gegevens eenduidig doorzocht en getoond worden. In een titelbeschrijving hebben de titel, de auteur, de uitgever en het jaar van uitgave altijd een vaste plaats en dat vinden catalogiseerders en computers fijn.
De inhoudelijke beschrijving van boektitels is altijd het domein geweest van de bibliothecaris. Deze maakt(e) een korte samenvatting (annotatie) van het boek en voegt daar trefwoorden aan toe die afkomstig zijn uit een zorgvuldig vastgelegde lijst of een thesaurus.
Nieuwe technologie maakt het mogelijk om de bibliotheekcatalogus open te stellen voor gebruikers en deze de mogelijkheid te geven om zelf een inhoudelijke beschrijving of recensie van een boek te schrijven. Maar ook om trefwoorden toe te kennen die voor hem of haar van betekenis zijn.
Veel openbare bibliotheken in Nederland maken gebruik van SerialSolutions’ Aquabrowser als zoek- en ontdekmachine. Via een eenvoudig zoekscherm, worden de gevonden media op een grafische manier getoond. Aan de linkerzijde een zogenaamde ‘woordenwolk’ met aan jouw zoekwoord gerelateerde termen. In het midden de lijst met titels en aan de rechterzijde de mogelijheikheid om te verfijnen naar materiaalsoort (boeken, muziek, artikelen e.d.).
De Openbare Bibliotheek Amsterdam was in maart 2008 de eerste Aquabrowser bibliotheek ter wereld waar My Discoveries werd geïntroduceerd en waarin iedere gebruiker ook tags kan toevoegen aan de bibliotheekcatalogus. Na een snelle registratie voor My Discoveries kan je tevens persoonlijke boekenlijsten samenstellen, die ook weer met anderen gedeeld kunnen worden. De tags zorgen ervoor, dat mediatitels op een nog betere manier gevonden kunnen worden. Als iets in My Discoveries opgenomen kan worden, kijk dan uit naar de tekst “Bewaren of taggen…”
Rob Visser van de OBA was op 25 maart 2008 te gast bij Radio Online en werd geinterviewed over My Discoveries. De gehele uitzending is als MP3 bestand te downloaden. Vanaf minuut 9:05
WorldCat van OCLC biedt toegang tot media in alle bibliotheken ter wereld in het netwerk. Daaronder ook alle grote Nederlandse openbare -, wetenschappelijke en enkele speciale bibliotheken, alsmede de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Na registratie is het mogelijk om titels te bewaren, RSS feeds te maken, maar ook om een beoordeling te geven, een recensie te schrijven en om de titel eenvoudig op te nemen als favoriet bij tal van social bookmarkingdiensten. Tenslotte integreert WorldCat eenvoudig in weblogs en met het sociale netwerk Facebook, wat onder meer de mogelijkheid biedt om direct vanuit die omgeving naar media te zoeken.
Achtergrondinformatie
- Is er nog toekomst voor de catalogus 2.0? / Jan Klerk
- My Discoveries in de Aquabrowser, RSS in WorldCat /Edwin Mijnsbergen op Mijns inziens
- SOPAC (over Ann Arbor District Library)/ The Tagging Librarian
- WorldCat blog / OCLC
Ontdekoefening
- Lees wat van de achtergrondinformatie en bekijk de genoemde sociale bibliotheekcatalogi. Wat vind je er goed en mooi aan? Wat minder?
- Bij de catalogus van de OBA kan je gebruik maken van My Discoveries. Een account dat je daar aanmaakt, is later ook te gebruiken als jouw bibliotheek My Discoveries beschikbaar heeft. Wil je experimenteren met het cursusaccount? Dat kan ook hier met de gebruikersnaam / wachtwoordcombinatie: dingen / 23dingen
- Ook bij WorldCat kun je gratis een eigen account maken en gebruik maken van de diensten die zij bieden. Maar wil je gewoon eens kennis ermee maken, dan kan je ook hier inloggen met de gebruikersnaam / wachtwoordcombinatie: 23dingen/ dingen23
- Schrijf op je weblog weer een stukje over je ervaringen
