#22 Bibliotheek 2.0 en de toekomst van bibliotheken
Bibliotheek 2.0 (in de Engelstalige literatuur Library 2.0 of kortweg L2) is een betrekkelijk nieuwe term die gebruikt wordt voor een verzameling gedachten om op een andere manier bibliotheekdiensten aan te bieden aan de gebruikers. De naam Bibliotheek 2.0 is een afgeleide van Web 2.0 en gekscherend krijgen ook andere branches weleens het label 2.0 opgeplakt wanneer er klantgerichter gewerkt gaat worden: Reizen 2.0, Boodschappendoen 2.0, Koken 2.0 en ga zo maar door. Kernpunt is, dat “2.0″ alle ruimte biedt aan gebruikers om mee te werken aan- en te participeren in de verdere ontwikkeling van bestaande en nieuwe diensten, zowel online als in de echte wereld.
De moderne bibliotheek is niet alleen een fysieke bibliotheek waar gebruikers heengaan (zowel online als in de echte wereld), maar zal tevens de diensten aanbieden op de (virtuele) plekken waar gebruikers zijn. En de moderne bibliotheek maakt gebruik van de Web 2.0 tools waar zij (die gebruikers) al vertrouwd mee zijn.
Velen redeneren dat Bibliotheek 2.0 meer is dan alleen een term om nieuwe Web 2.0 technologiën in een bibliotheeksetting te plaatsen. Het is tevens een term die gebruikte kan worden om een bepaald bewustzijn van de (digitale) veranderingen om ons heen waar te nemen en daar ook actief in mee te willen gaan. Een gedragsverandering dus!
Anderen daarentegen, vinden dat de bibliotheek altijd al 2.0 is geweest: samenwerkend, publieksvriendelijk en gastvrij.
Hoe het ook zij en welke kant de discussie ook uit zal gaan, iedereen die het bibliotheekwezen van nabij volgt, is er van overtuigd dat de bibliotheek van morgen (of over vijf of tien jaar) er totaal anders uit zal zien dan de bibliotheek van vandaag. En dat geldt ook voor het werken in de bibliotheek.
Achtergrondinformatie
De term Library 2.0 is in de Verenigde Staten bedacht en het is dan ook niet verwonderlijk dat de meeste literatuur over dit onderwerp daar is gepubliceerd.
Kees Hamann, directeur van Bibliotheek Vlissingen schreef op basis van dit Manifest een Nederlandse versie: Bibliothecaris 2.0-manifest
Als het je niet teveel moeite kost kun je onderstaande artikelenreeks eens bekijken, die zijn verschenen in een speciale newsletter van het Amerikaanse OCLC:
- A librarian’s 2.0 manifesto / Laura Cohen
- Into a new world of librarianship / Michael Stephens, samenvatting door Anita van Lierop
- Essentiële punten uit de artikelen van Anderson, Stephens en Riemer / Oriënt Express (deelnemer 23 Dingen)
- Library 2.0 in WikiPedia
- 100 free Library 2.0 webinars and tutorials. Prachtige verzameling!
- Bibliotheek 2.0 : een kijkje achter de schermen / Lex Slaghuis (interview met karolien Selhorst van Bibliotheek Vlissingen)
In het Nederlands besteden een aantal bibliobloggers regelmatig aandacht aan Bibliotheek 2.0. Kijk maar eens op deze weblogs naar de term bibliotheek 2.0:
- ZB Digitaal
- WoWter
- Jan Tweepuntnul schreef een serie artikelen over Bibliotheek 2.0 in Bibliotheekblad. Zie de rubriek in de sidebar
Momenteel zijn er twee online communities zeer actief op het gebied van Bibliotheek 2.0. Je kunt de discussies en ideëen vrij bekijken, maar om mee te doen kan je het beste lid worden:
- library20.ning.com, een internationale netwerk van bibliothecarissen
- bibliotheek20.ning.com, een Nederlands netwerk van bibliothecarissen, werkzaam in allerlei bibliotheektypen
De toekomst
Hoe kan de toekomstige digitale bibliotheek eruit komen te zien? Kijk en luister naar Dennis Eijsten van de Vereniging van Openbare Bibliotheken.
Ontdekoefening
- Lees twee of drie artikelen over Bibliotheek 2.0 uit de bronnenlijst (engels en/of Nederlands). Als je zelf andere artikelen hebt gevonden, laat het dan weten via een reactie op dit bericht.
- Schrijf een blogpost waarin je je gedachten weergeeft over één van deze artikelen
- Meld je aan bij de Nederlandse Bibliotheek 2.0 Ning community met je cursusaccountgegevens.
- Schrijf een blogpost over waarin je iets schrijft over hoe jij tegen Bibliotheek 2.0 aankijkt.
23 november 2008 op 3:07 pm
jullie link van zb digitaal klopt niet.
dit moet zijn: http://www.zbdigitaal.nl/
9 april 2009 op 10:39 am
Ik zal deze site niet vaak gebruiken.
6 mei 2009 op 4:55 pm
Op mijn eigen blog heb ik een stukje geschreven over hoe ik tegen een Bibliotheek 2.0 aankijk. De ontwikkelingen naar een digitale bibliotheek staan geheel in verbinding met de meer algehele tendensen in de ontwikkeling van mensen.
31 mei 2009 op 9:04 am
Het is gedaan met spelen, we gaan nu serieus worden. Maar daar was het toch allemaal om te doen? Kijk eens op een andere manier naar die bibliotheek, die 20e eeuw is voorbij…
4 juni 2009 op 4:42 pm
Wat zijn de inloggegevens van 23 Dingen voor de Nederlandse Bibliotheek 2.0 Ning? Mij lukt het niet om erin te komen.
10 juni 2009 op 1:23 pm
Heb een eigen account gemaakt op Bibliotheek 2.0 Ning, en een reactie geplaatst in een blog. De artikelen vatten aardig samen waar het om gaat, zonder veel nieuws te bieden. Volg mijn eigen blog voor meer informatie:
http://ntdbiebblog.blogspot.com/
26 juni 2009 op 11:01 am
Groeten uit bibliothee Moerwijk en Wateringse Veld
15 september 2009 op 4:33 pm
Ik heb de bovenstaande twee filmpjes bekeken en mijn zoon van 16 zei: Je denkt toch niet dat de jeugd op hyves boekenlijstjes gaat aanmaken (=niet cool)of boeken, muziek of films gaat reserveren en dan later bij de biep ophalen…Dat gaan ze toch gewoon downloaden!!Dat doet hij zelf ook en in een biep weet hij amper de weg!Alles dat hij voor school nodig heeft kan hij op school vinden (boeken die hij moet lezen) en verder weet hij op internet heel goed zijn weg te vinden. Hij zit in VWO 5 tweetalig…Waar kan de biep hem voor interesseren?
10 december 2009 op 5:13 pm
Ik kon er niet inkomen op de website dus was ik al gauw uitgekeken. De filmpjes zijn duidelijk, maar erg gericht op de toekomst hebben we er wat aan? Wel ben ik het er mee eens dat alles digitaal wordt je mee moet veranderen. Toch ben ik er voor het ouderwetse snuffelen in de bieb. Je mist het persoonlijk contact.
24 januari 2010 op 2:35 pm
@Ellen, je snijdt daar een heel essentieel punt aan. Eigenlijk twee zelfs.
Allereerst: een groot aantal bibliothecarissen denkt te weten wat ‘de jongere’ wilt. Voor het gemak scheren ze alle jongeren over één kam en komen ze op de proppen met met oubollige clichés als Hyves en rapmuziek. Onzin natuurlijk. Alsof alle 30ers carrièrejagende yuppen zijn en 50ers wijndrinkende knarren.
Stop met te veronderstellen wat je dénkt dat een ander wil. Begin met te vragen! En geef iemand vervolgens iets wat zijn stoutste dromen overtreft.
Ten tweede benoem je heel goed de situatie waarin de bibliotheek momenteel zit: oude wijn in nieuwe zakken. Met een modern jasje (Hyves) proberen we nog steeds mensen aan het lenen te krijgen. Maar daar heeft niemand meer behoefte aan, zoals je inderdaad goed aangeeft. Google Books, Last.fm en dergelijke zijn daar veel beter in! Als we met die megaconcerns willen concurreren, zie ik het somber voor de bibliotheken in. Die slag verliezen we.
De uitdaging van deze tijd is om te ontdekken wat de bibliotheek nog aan meerwaarde kan bieden. En dat kan ze zeker, daar ben ik van overtuigd.
13 februari 2010 op 11:56 pm
Frank Huysmans, bijzonder hoogleraar Bibliotheekwetenschap aan de UvA, hield in december 2009 een toespraak over nieuwe kansen voor de bibliotheek. Zeer bruikbaar voor de opdracht! Hier te vinden: http://home.medewerker.uva.nl/f.j.m.huysmans/bestanden/Beste%20bibliotheek%20Nederland%20Utrecht%2020091218.pdf
16 februari 2010 op 2:36 pm
Opmerkelijk trouwens dat ‘De bibliotheek ANDERS BEKEKEN 2′ nog niet bij de literatuur staat. Volgens mij vat dit document echt goed en gemakkelijk samen wat de bibliotheek van de toekomst is.
http://85.17.169.8/~vob/_pdf/anders_bekeken.pdf
12 augustus 2010 op 11:59 am
[...] plaatje heb ik gemaakt aan de hand van de artikelen/filmpjes bij ding 22, aangevuld met mijn eigen snippets en blogberichten over bibliotheek [...]