23 Dingen leert je in 23 stappen vanalles over het zogenaamde ’sociale web’. Wat dat is, wat je ermee kunt doen en hoe met name bibliotheken kunnen inspelen op de digitale veranderingen waar we allemaal mee te maken hebben, leer je hier. Vooral door er zelf over na te denken en erover te bloggen, maar ook door er met anderen over te praten.

Collega’s vind je in het overzicht met Blogs. Achtergronden onder Over en FAQ. De Dingen staan op deze weblog omgekeerd chronologisch, dus als je bij het begin wilt beginnen, ga dan naar het complete overzicht van onderwerpen bij Dingen.

Deze site is ook uitstekend te lezen en van reacties te voorzien als je de beschikking hebt over een smartphone. Dus heb je een een iPhone, of iPod Touch of een telefoon met Android of Windows Mobile, surf daarop dan naar www.23dingen.nl en je hebt de Dingen altijd bij de hand.

Veel plezier.

Rob Coers

Y E S ! Je hebt de finish gehaald, het 23e Ding! Je kan jezelf een schouderklop geven voor het feit dat je het hele programma hebt doorlopen. Gefeliciteerd!

Voor dit laatste Ding vraag ik je om terug te kijken op deze ontdekkingsreis. Om er wat lijn in aan te brengen zou je langs deze punten kunnen schrijven.

• wat waren je favoriete Dingen die je onderweg hebt leren kennen en gebruiken?
• wat heeft dit leerprogramma “gedaan” met jou en met de organisatie waar je werkt?
• waren er dingen die je verrasten, als onverwacht resultaat van dit programma?
• wat kan er gedaan worden om 23 Dingen te verbeteren?
• En vul aan: “23 Dingen was voor mij …”

Het waren intensieve maanden waarin je het soms niet meer zag zitten maar het waren ook tijden waarin er in je organisatie hopelijk dag in dag uit over Web 2.0 werd gepraat. In elk geval heeft het je ervaring met en je kennis over het nieuwe web flink verrijkt. En je hebt iets gedaan, waar je misschien lang geleden al mee stopte: spelen en spelend leren.

Ik wens je veel succes toe in het doorgaan met spelen en ontdekken. Je weet nu weer hoe dat gaat!

Tenslotte kan je hieronder nog kijken en luisteren naar de bedenkster en promotor van 23 Things, Helene Blowers. Ze spreekt hier naar aanleiding van het afronden van het eerste traject dat werd gedaan bij de Public Library of Charlotte and Mecklenburg.

Vriendelijke groet,
Rob Coers

Bibliotheek 2.0 (in de Engelstalige literatuur Library 2.0 of kortweg L2) is een betrekkelijk nieuwe term die gebruikt wordt voor een verzameling gedachten om op een andere manier bibliotheekdiensten aan te bieden aan de gebruikers. De naam Bibliotheek 2.0 is een afgeleide van Web 2.0 en gekscherend krijgen ook andere branches weleens het label 2.0 opgeplakt wanneer er klantgerichter gewerkt gaat worden: Reizen 2.0, Boodschappendoen 2.0, Koken 2.0 en ga zo maar door. Kernpunt is, dat “2.0″ alle ruimte biedt aan gebruikers om mee te werken aan- en te participeren in de verdere ontwikkeling van bestaande en nieuwe diensten, zowel online als in de echte wereld.

De moderne bibliotheek is niet alleen een fysieke bibliotheek waar gebruikers heengaan (zowel online als in de echte wereld), maar zal tevens de diensten aanbieden op de (virtuele) plekken waar gebruikers zijn. En de moderne bibliotheek maakt gebruik van de Web 2.0 tools waar zij (die gebruikers) al vertrouwd mee zijn.

Velen redeneren dat Bibliotheek 2.0 meer is dan alleen een term om nieuwe Web 2.0 technologiën in een bibliotheeksetting te plaatsen. Het is tevens een term die gebruikte kan worden om een bepaald bewustzijn van de (digitale) veranderingen om ons heen waar te nemen en daar ook actief in mee te willen gaan. Een gedragsverandering dus!

Anderen daarentegen, vinden dat de bibliotheek altijd al 2.0 is geweest: samenwerkend, publieksvriendelijk en gastvrij.

Hoe het ook zij en welke kant de discussie ook uit zal gaan, iedereen die het bibliotheekwezen van nabij volgt, is er van overtuigd dat de bibliotheek van morgen (of over vijf of tien jaar) er totaal anders uit zal zien dan de bibliotheek van vandaag. En dat geldt ook voor het werken in de bibliotheek.

Achtergrondinformatie

De term Library 2.0 is in de Verenigde Staten bedacht en het is dan ook niet verwonderlijk dat de meeste literatuur over dit onderwerp daar is gepubliceerd.

Kees Hamann, directeur van Bibliotheek Vlissingen schreef op basis van dit Manifest een Nederlandse versie: Bibliothecaris 2.0-manifest

Als het je niet teveel moeite kost kun je onderstaande artikelenreeks eens bekijken, die zijn verschenen in een speciale newsletter van het Amerikaanse OCLC:

• A librarian’s 2.0 manifesto / Laura Cohen
• Into a new world of librarianship / Michael Stephens, samenvatting door Anita van Lierop
• Essentiële punten uit de artikelen van Anderson, Stephens en Riemer / Oriënt Express (deelnemer 23 Dingen)
• Library 2.0 in WikiPedia
• 100 free Library 2.0 webinars and tutorials. Prachtige verzameling!
• Bibliotheek 2.0 : een kijkje achter de schermen / Lex Slaghuis (interview met karolien Selhorst van Bibliotheek Vlissingen)

In het Nederlands besteden een aantal bibliobloggers regelmatig aandacht aan Bibliotheek 2.0. Kijk maar eens op deze weblogs naar de term bibliotheek 2.0:

• ZB Digitaal
• WoWter
• Jan Tweepuntnul schreef een serie artikelen over Bibliotheek 2.0 in Bibliotheekblad. Zie de rubriek in de sidebar

Momenteel zijn er twee online communities zeer actief op het gebied van Bibliotheek 2.0. Je kunt de discussies en ideëen vrij bekijken, maar om mee te doen kan je het beste lid worden:

• library20.ning.com, een internationale netwerk van bibliothecarissen
• bibliotheek20.ning.com, een Nederlands netwerk van bibliothecarissen, werkzaam in allerlei bibliotheektypen

De toekomst
Hoe kan de toekomstige digitale bibliotheek eruit komen te zien? Kijk en luister naar Dennis Eijsten van de Vereniging van Openbare Bibliotheken.

Ontdekoefening

1. Lees twee of drie artikelen over Bibliotheek 2.0 uit de bronnenlijst (engels en/of Nederlands). Als je zelf andere artikelen hebt gevonden, laat het dan weten via een reactie op dit bericht.
2. Schrijf een blogpost waarin je je gedachten weergeeft over één van deze artikelen
3. Meld je aan bij de Nederlandse Bibliotheek 2.0 Ning community met je cursusaccountgegevens.
4. Schrijf een blogpost over waarin je iets schrijft over hoe jij tegen Bibliotheek 2.0 aankijkt.

Het hele 23 Dingen programma staat in het teken van het woord ‘sociaal‘. Foto’s, boeken, favoriete websites, documenten, muziek … het nieuwe web is sociaal en het ‘delen’ van al die ‘dingen’ met vrienden, bekenden en onbekenden is steeds gewoner aan het worden. De grote vraag die je bij dit alles kunt stellen is: “wat heb je persoonlijk nu aan al die dingen en – net zo interessant – wat kunnen bibliotheken er nu mee?”
In dit bijna laatste Ding gaan we kijken welke sociale aspecten bibliotheken toevoegen aan het hart van de collectie: de catalogus.

Vanoudsher is de bibliotheekcatalogus een database met gegevens van boeken. Het ‘formeel’ beschrijven van die boeken is altijd aan strikte regels gebonden geweest. Mede daardoor kunnen gegevens eenduidig doorzocht en getoond worden. In een titelbeschrijving hebben de titel, de auteur, de uitgever en het jaar van uitgave altijd een vaste plaats en dat vinden catalogiseerders en computers fijn.
De inhoudelijke beschrijving van boektitels is altijd het domein geweest van de bibliothecaris. Deze maakt(e) een korte samenvatting (annotatie) van het boek en voegt daar trefwoorden aan toe die afkomstig zijn uit een zorgvuldig vastgelegde lijst of een thesaurus.

Nieuwe technologie maakt het mogelijk om de bibliotheekcatalogus open te stellen voor gebruikers en deze de mogelijkheid te geven om zelf een inhoudelijke beschrijving of recensie van een boek te schrijven. Maar ook om trefwoorden toe te kennen die voor hem of haar van betekenis zijn.

Vrijwel alle openbare bibliotheken in Nederland maken gebruik van Medialab’s Aquabrowser als zoek- en ontdekmachine. Via een eenvoudig zoekscherm, worden de gevonden media op een grafische manier getoond. Aan de linkerzijde een zogenaamde ‘woordenwolk’ met aan jouw zoekwoord gerelateerde termen. In het midden de lijst met titels en aan de rechterzijde de mogelijheikheid om te verfijnen naar materiaalsoort (boeken, muziek, artikelen e.d.).
De Openbare Bibliotheek Amsterdam was in maart 2008 de eerste Aquabrowser bibliotheek ter wereld waar My Discoveries werd geïntroduceerd en waarin iedere gebruiker ook tags kan toevoegen aan de bibliotheekcatalogus. Na een snelle registratie voor My Discoveries kan je tevens persoonlijke boekenlijsten samenstellen, die ook weer met anderen gedeeld kunnen worden. De tags zorgen ervoor, dat mediatitels op een nog betere manier gevonden kunnen worden. Als iets in My Discoveries opgenomen kan worden, kijk dan uit naar de tekst “Bewaren of taggen…”

Rob Visser van de OBA was op 25 maart 2008 te gast bij Radio Online en werd geinterviewed over My Discoveries. De gehele uitzending is als MP3 bestand te downloaden. Vanaf minuut 9:05

WorldCat van OCLC biedt toegang tot media in alle bibliotheken ter wereld in het netwerk. Daaronder ook alle grote Nederlandse openbare -, wetenschappelijke en enkele speciale bibliotheken, alsmede de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Na registratie is het mogelijk om titels te bewaren, RSS feeds te maken, maar ook om een beoordeling te geven, een recensie te schrijven en om de titel eenvoudig op te nemen als favoriet bij tal van social bookmarkingdiensten. Tenslotte integreert WorldCat eenvoudig in weblogs en met het sociale netwerk Facebook, wat onder meer de mogelijkheid biedt om direct vanuit die omgeving naar media te zoeken.

Achtergrondinformatie

• My Discoveries : het sociale web ontmoet de bibliotheek / Medialab
  
• Is er nog toekomst voor de catalogus 2.0? / Jan Klerk
• My Discoveries in de Aquabrowser, RSS in WorldCat / ZB Digitaal
• SOPAC (over Ann Arbor District Library)/ The Tagging Librarian
• Een nieuwe interface voor WorldCat / ZB Digitaal
• WorldCat blog / OCLC
  

Ontdekoefening

• Lees wat van de achtergrondinformatie en bekijk de genoemde sociale bibliotheekcatalogi. Wat vind je er goed en mooi aan? Wat minder?
• Bij de catalogus van de OBA kan je gebruik maken van My Discoveries. Een account dat je daar aanmaakt, is later ook te gebruiken als jouw bibliotheek My Discoveries beschikbaar heeft. Wil je experimenteren met het cursusaccount? Dat kan ook hier met de gebruikersnaam / wachtwoordcombinatie: dingen / 23dingen
• Ook bij WorldCat kun je gratis een eigen account maken en gebruik maken van de diensten die zij bieden. Maar wil je gewoon eens kennis ermee maken, dan kan je ook hier inloggen met de gebruikersnaam / wachtwoordcombinatie: 23dingen/ dingen23
• Schrijf op je weblog weer een stukje over je ervaringen

Wie herinnert zich dit nog: op vrijdagmiddag na school samen met een vriend en je zakgeld naar de platenwinkel in de stad fietsen, de nieuwste LP van Neil Young kopen. Naar huis en dan onder het genot van een mok thee samen de muziek beluisteren op de Lenco platenspeler. En dan elk nummer bediscussiëren. Vond je deze plaat nou beter dan ‘Deja Vu’? Waar zouden de teksten over gaan? En nu je toch bij elkaar bent, wat vond je kameraad van Dylan’s ‘Slow train coming’? En had ik al gehoord over de nieuwe Fleetwood Mac? En kende ik die ene gozer, hij blijkt een schitterende platencollectie te hebben!

Dit klinkt als nostalgie, maar tegenwoordig is het beluisteren en praten over muziek, het uitwisselen van nieuwtjes en het bekijken van lijstjes een digitale aangelegenheid. En net zoals het kijken naar afbeeldingen, het delen van favorieten, het besnuffelen van elkaars boekenkast ook zo mooi via de tools kan die we eerder in de 23 Dingen tegenkwamen, zo blijkt ook muziek een bindmiddel te zijn om mensen bij elkaar te brengen. Maar ook om rustig in je eentje te genieten van je favoriete muziek.

In dit Ding ga je kennismaken met een van de populairste websites waarin het niet alleen maar gaat om het luisteren naar muziek, maar waarin ook informatie en het bekijken van andermans/vrouws muziek interessant is om zelf op nieuwe artiesten en stijlen te komen: Last.fm

Last.fm bestaat sinds 2005 en is in feite een sociaal netwerk rondom populaire muziek. Momenteel kent het wereldwijd meer dan twintig miljoen gebruikers. Als ongeregistreerde bezoeker kun je sinds eind april 2009 alleen nog maar gebruik maken van de informatie die op de site te vinden is. Luisteren kan nog slechts met een proefaccount of een betaald abonnement.

Het cursusaccount van 23dingen is zo’n betaald account en je kunt daarom gebruik maken van alle mogelijkheden. Je bouwt op basis van beluisterde muziektracks een profiel op (klik op het hartje als je iets hoort dat je bevalt!) dat vergeleken kan worden met de afgespeelde muziek van andere leden. Je kan je aanmelden bij groepen, zien wat je recentelijk hebt beluisterd, zien waar je vrienden naar luisteren, en concertaankondigingen van je favoriete bands bekijken.

Dé plek waar zich dit allemaal afspeelt is de profielpagina van 23diingen, rechtsboven in de hoek. Het adres van de pagina van 23 Dingen is http://www.last.fm/user/23dingen

Speel je jouw muziek (het maakt niet uit of dat nu in Mp3 vorm is, of als CD) op je computer af via het programma iTunes, dan kan de speciale last.fm software de tracks synchroniseren met je account. Je hoeft dan niet op de website te zijn ingelogd.

Last.fm is niet alleen voor popliefhebbers interessant. Ook jazz-, folk- en zelfs klassieke muziekliefhebbers (vooral die van het ijzeren muziekrepertoire) komen aan hun trekken.

Tenslotte: last.fm staat bol van de tags, YouTube video’s, concertaankondigingen, recensies en widgets die je op je weblog kan plaatsen.

Achtergrondinformatie

• Last.fm uitleg bij Digimuziek
• Balen van Last.fm / Nico Dijkshoorn op Webwereld
• Popradio zonder zender / Gijsbert Kamer in Kunstbijlage van de Volkskrant van 10 januari 2008. Op te vragen via de Krantenbank
• Gratis muziek van Last.fm is niet meer gratis / Marc Hijink, NRC Handelsblad 24 maart 2009
• Online muziek luisteren / Digimuziek met overzicht van sociale muzieknetwerken
• Top 10 Social music portals / mooi overzichtsartikel van alternatieven voor Last.fm (let wel: Pandora.com doet het niet meer in Europa!)

Ontdekoefening

1. Lees enkele achtergrondartikelen over last.fm die hierboven genoemd zijn. Als je nog andere lezenswaardige informatie vindt, meldt dat dan hier in een reactie
2. Ga naar www.last.fm en log in met het cursusaccount.
   Gebruikersnaam: 23dingen en het wachtwoord: dingen23
   Een gratis proefaccount is geldig gedurende 30 beluisterde tracks
3. Ontdek wat last.fm je te bieden heeft door dingen uit te proberen: maak vrienden, speel muziek af, deel hartjes uit aan wat je hoort, bekijk de muziekinformatie
4. OF … ontdek wat de mogelijkheden zijn van alternatieve sociale muzieksites als Grooveshark (login: 23dingen / dingen23) en Blip.fm (23dingen / dingen23)
5. Schrijf er weer een stukje over op je weblog. Heb je suggesties of ideeën wat de bibliotheek met last.fm zou kunnen doen?

Mooi om eens te bekijken… Ga eens naar zoeken.bibliotheek.be, de Vlaamse versie van zoeken.bibliotheek.nl. Zoek naar een CD van een artiest en klik door tot je de albuminformatie ziet. Aan de rechterkant zie je aanbevelingen / related artitst afkomstig uit Last.fm. Als je vervolgens doorklikt op een van die artiesten, zie je direct welke CD’s de bibliotheek in de collectie heeft. Fraai toch?

Bonusopdrachten

1. Ideaal als je een eigen account hebt genomen of gebruik maakt van het cursusaccount! Download de last.fm software en installeer die op je (thuis)computer. Als je een fanatieke muziekliefhebber bent die muziek op de computer afspeelt, download en installeer dan ook iTunes. De twee programma’s zullen elkaar helpen om je muziekprofiel uit te breiden
2. Plaats een last.fm widget in je weblog. Mensen die met Blogger werken zijn hierbij wel in het voordeel. WordPressers kunnen wellicht via de widget van hun thema een van de vele RSS feeds toevoegen aan de sidebar

Al sinds het begin van het internet, komen mensen online bij elkaar rond een onderwerp dat hen bindt. Zo ontstonden de eerste bulletinboards voor computeraars, enige tijd later gevolgd door de nieuwsgroepen op Usenet en de forums die zich nestelen binnen websites of een zelfstandig leiden.
Mensen hebben duidelijk een behoefte om op het internet gelijkgestemden te ontmoeten die met dezelfde vragen en problemen worstelen als zij. Dat varieert van een nieuwsgroep voor verzamelaars van antiek, zeldzame ziekten of huishoudelijke issues, tot forums over wetenschap en religie.

Medio negentiger jaren kwamen daar ineens de zogenaamde profielensites bij. Daarbij gaat het niet zozeer om een onderwerp waaromheen mensen zich groeperen, maar draait het vooral om JOU. Orkut en Friendster waren een van de eerste websites waar je je kan aanmelden, een eigen plekje krijgt waarin je vertelt wie je bent, wat je doet en ergens van vindt en waar je belangstelling naar uit gaat. Vervolgens nodig je mensen uit om ook lid te worden van deze profielsite en om vriend met je te worden. Online vrienden bekijken elkaars profielen, maar delen vooral meer met elkaar dan dat allen. Foto’s, muziek, bestanden, maar vooral ook wat hen dagelijks bezig houdt, je deelt het met je vrienden! En hoe meer vrienden je hebt, hoe beter je gebruik kunt maken van wat anderen met je willen delen.

Profielsites, communities en vriendensites worden verzameld onder de naam ’social networks’. De bekendste richten zich op de “persoonlijke” markt (Hyves, MySpace, Facebook…). Sterk in opkomst zijn de zakelijke netwerken, onder aanvoering van LinkedIn, waarbij professionals vrienden van elkaar kunnen worden en waar je bijvoorbeeld ook kan terugvallen op de ‘collegae’ van je vrienden.
Tenslotte zijn er nog steeds sociale netwerken, waar mensen zich bundelen rondom een gemeenschappelijke interesse. Eerder maakten we al kennis met Flickr, YouTube en LibraryThing als voorbeelden van websites rondom fotografie, video en boeken. Maar ook het in ons land populaire Schoolbank (vind oud-klasgenoten) is zo’n sociaal netwerk.

De uitdaging voor bibliotheken, ligt in de vraag welke rol sociale netwerken kunnen spelen in de digitale dienstverlening. Als fysieke dienst, is de bibliotheek een gebouw waar mensen bij elkaar komen die informatie en boeken zoeken. Maar die mensen kennen elkaar meestal niet, laat staan dat zij iets met elkaar delen of te delen (willen) hebben.
Waar liggen de mogelijkheden voor een bibliotheek(organisatie) als er een “filiaal” op Hyves wordt geopend? Kan de bibliotheek vrienden maken en diensten aanbieden op MySpace? En wat kunnen individuele bibliotheekmedewerkers en bibliotheken met een sociaal netwerk?

In dit Ding ga je de wereld van de sociale netwerken ontdekken en nadenken over de vraag of jij je er thuis kan voelen en wat de bibliotheek in zo’n gemeenschap te zoeken heeft.

Achtergrondinformatie

• Social networking in plain English
• Linkdossier Social networking bij Frankwatching
• Tien trends voor sociale netwerken in 2008 / Lode Broekman op MarketingFacts.nl
• De rubriek ‘Social networks’ op Marketingfacts.nl
• Sharing, privacy and trust in our networked world. Gratis te downloaden rapport van bibliotheekorganisatie OCLC
• Handboek communities / Erwin Blom. Ook gratis als PDF te downloaden
• Librarians face online social networks / in: Computers and libraries, sept. 2007. In samenvatting, maar als je een print kan krijgen nog beter
• Vokskrant Banen webspecial : wie ben jij online?

Ontdekoefening

Het staat je natuurlijk vrij om lid te worden van een sociaal netwerk. Als je het wilt, maak dan een account op een (of meer) van de netwerken hieronder. Er zijn er echter nog veel meer! Hanteer daarbij de naam die je ook voor 23 Dingen gebruikt. Ga op zoek naar kennissen en sluit vriendschap. Dat gaat nog eenvoudiger dan in het echte leven ;-)
Schrijf een stukje over je ervaringen. Wat kan je er allemaal doen, welke mogelijkheden zie je voor de bibliotheek en voor jezelf? Meld je je nergens aan, lees dan in elk geval de achtergrondinformatie en vorm je op basis daarvan een oordeel.

• 23 Dingen Ning: het sociale netwerk voor deelnemers (en niet-deelnemers) aan 23 Dingen. Help het mee van de grond af op te bouwen
• Bibliotheek20 Ning: de plek waar toekomstgerichte bibliotheekmensen bij elkaar komen
• Hyves: in Nederland het populairste netwerk
• MySpace: onlangs geopend in een Nederlandse versie
• www.myspace.com/naamvanartiestofband: alle grote artiesten en bands hebben een profiel op MySpace. Luister naar muziek, bekijk clips, concertreviews en wordt vriend in plaats van fan!
• Sociabel.nl: seniorennetwerk waar senioren contact onderhouden met hun familie en vrienden. Achtergrondartikel over dit bijzondere netwerk bij Frankwatching
• Orkut: eigendom van Google dus eenvoudig aanmelden via je Google account
• Facebook: in de VS het grootste netwerk. Werkt met vele applicaties van derden. Ook in het Nederlands
• LinkedIn: vind collega’s en andere professionals
• Plaxo Pulse: lid van meerdere sociale netwerken? Volg via deze site wat je vrienden allemaal doen
• Dizzie.nl: een snelgroeiend sociaal netwerk rondom boeken en literatuur.

Om te experimenteren kan je wederom gebruik maken van de cursusaccounts. De keuze is gevallen op:

LinkedIn
Gebruikersnaam: 23dingen@gmail.com
Wachtwoord: dingen23

Facebook
Gebruikersnaam: 23dingen@gmail.com
Wachtwoord: dingen23

Hyves
Gebruikersnaam: dingen23
Wachtwoord: 23dingen

Sociabel
Gebruikersnaam: 23dingen
Wachtwoord: dingen23

Dizzie
Gebruikersnaam: 23dingen
Wachtwoord: dingen23

Wie van boeken, bibliotheken en catalogiseren houdt, zal LibraryThing (ook in een Nederlandse versie) geweldig vinden! Deze website stelt je in staat om je eigen boekenkast in kaart te brengen, te catalogiseren en ook om andere mensen te vinden die een vergelijkbare boekenverzameling en een vergelijkbare smaak hebben zoals jij. Zoek het boek aan de hand van de titel en voeg ‘m toe aan je virtuele boekenkast. Daarna kun je er recensies over lezen van mensen die jouw boek ook bezitten en via hun boeken kun je weer op nieuwe leessuggesties komen. En als je een flink aantal van je boeken hebt gekoppeld aan LibraryThing, kun je ze bijvoorbeeld weergeven op je eigen weblog.

Het zijn niet alleen particulieren die hun boeken op deze manier vindbaar maken, ook bibliotheken ontdekken de mogelijkheden. Grote en kleine bibliotheken koppelen hun collecties aan LibraryThing. En via de LibraryThing widget (eerst inloggen op LibraryThing!) is het mogelijk om via de bibliotheeksite aanbevelingen te laten zien. LibraryThing is al vele samenwerkingen aangegaan met bibliotheken, waarbij Nederland goed van zich doet spreken. Zo kun je vrijwel al je Nederlandstalige boeken terugvinden dankzij een koppeling met de collectie van de Koninklijke Bibliotheek. Met LibraryThing for Libraries is de weg naar bibliotheken helemaal geopend. Door de toevoeging van enige code, kan de bibliotheekcatalogus verrijkt worden met afbeeldingen, recensies en tags. Er is een lijst beschikbaar van bibliotheken.

Kortom, tijd om je boeken eindelijk eens in een catalogus onder te brengen en met bijna 500.000 leden en meer dan 30 miljoen titels moet dat heel goed mogelijk zijn.

Achtergrondinformatie

• About LibraryThing
• Social boeken netwerk :LibraryThing / Hans on Experience
• LibraryThing op Wikipedia
• Crazy ideas for LibraryThing for libraries
• Wat is LibraryThing? Nederlandstalige uitleg

Bibliotheken en bibliobloggers die LibraryThing gebruiken

• Bibliothecarissengroep op LibraryThing
• ZB Digitaal
• LibraryThing for Libraries. Lees hoe LibraryThing aan je eigen bibliotheekcatalogus gekoppeld kan worden (niet voor iedereen relevant)
  

Ontdekoefening

1. Ga naar de Nederlanse versie van LibraryThing en maak een persoonlijke account aan
2. Voeg tenminste 10 boeken toe aan je bibliotheek
3. Schrijf een blogpost over je ervaringen, waarbij je ook een link legt naar jouw virtuele boekenkast. Hoe populair zijn jouw boeken? Werd er over gediscussieerd?
4. Je kan ook gebruik maken van het cursusaccount. Gebruikersnaam / wachtwoord: 23dingen / dingen23
5. Bonus: maak gebruik van de LibraryThing widget, waarmee je je bibliotheek op je weblog kunt tonen. Kom je er niet direct uit, zoek dan hulp bij een van je collega’s of laat dat hier weten. WordPress gebruikers: jammer genoeg is een widget niet zo eenvoudig in je blog te plaatsen als voor de Blogger mensen. Houd je van wat puzzelen, dan is er wel een uitleg, gemaakt door een 23 Dingen-deelnemer, waarmee je je collectie kan tonen op je weblog.

LibraryThinger van het eerste uur, Wim de Bie

Nederlandse boekencommunities

Een snel groeiend, Nederlands sociaal netwerk rondom boeken en literatuur is Dizzie.nl
Boeken en vrienden toevoegen, lijstjes maken, recensies schrijven. Zeker waard om eens te bekijken. Wil je niet zelf een account maken om de site van binnen te bekijken, gebruik dan ook hier het cursusaccount.

Gebruikersnaam: 23dingen
Wachtwoord: dingen23

NBD|Biblion biedt met MijnBoekenplank ook de mogelijkheid om je eigen boekenkast te catalogiseren. Daarbij zoek je in het uitgebreide bestand van Nederlandstalige titels, maar ook in dat van de Library of Congress, Amazon en WorldCat. Een account maken gaat heel eenvoudig, maar ook hier is er een cursusaccount.

Gebruikersnaam: 23dingen
Wachtwoord: dingen23

In de loop van deze cursus bekijken we slechts een handjevol websites, die gebruikers in staat stellen om zelf informatie te maken en met elkaar te delen. Maar er zijn in de Web 2.0 wereld wel honderden toepassingen en er komen dagelijks nieuwe bij, die voortborduren op bestaande ideëen, of soms echt met iets vernieuwends komen. De naar schatting tussen de 500-600 Web 2.0 tools, worden gedomineerd door enkele tientallen services, die tegelijk marktleiders zijn op dit gebied. En daarvan bekijken we er dus maar een aantal tijdens de 23 Dingen ontdekkingsreis.

En hoewel de tijd zal uitwijzen welke van al deze diensten zal blijven en welke zullen verdwijnen, is een ding zeker: online samenwerken, sociale communities en informatie-sharing tools zullen in elk geval blijven, want het web is voorgoed veranderd. En de gebruiker krijgt het hierbij steeds meer voor het zeggen!

Ontdekoefening

In deze oefening ga je zelf op zoek naar een Web 2.0 dienst die je aanspreekt, die mooi is, die grappig is of die volgens jou interessant is. Voor jezelf of waarvan jij denkt dat het waarde kan hebben voor de bibliotheek of haar gebruikers. Om je te helpen bij die keuze, kun je eens kijken naar een van de hieronder genoemde overzichten. Het is misschien handig om eerst te kiezen voor een onderwerp (boeken, muziek, foto’s …) en dan de sites te bekijken. Let er nog even op dat de Web 2.0 dienst van je keuze gratis moet zijn en dat je er niets voor hoeft te downloaden en te installeren.

• Programmable Web. Meer dan 900 web2.0 websites, keurig in rubrieken ingedeeld
• Go2Web20.net : the complete Web 2.0 Directory
• Web 2.0 Awards 2008
• Web 2.0 directory : 1200+ sites in 50+ categories
• Web 2.0 in kaart gebracht / Frankwatching

En zoals ondertussen gewoon is, schrijf je er weer een stukje over op je weblog.

De videohosting sites zijn in de afgelopen twee jaar als paddestoelen uit de grond geschoten, met YouTube (er is ook een Nederlandse versie!) als absolute uitschieter wat populariteit betreft. Deze websites stellen gebruikers in staat om op eenvoudige wijze hun digitaal gemaakt films (met telefoon, fotocamera of digitale videocamera gemaakt) te uploaden en te vertonen aan het grote publiek (of aan mensen die je daarvoor aanwijst).

Snuffel eens rond op YouTube en ontdek wat deze site te bieden heeft voor particulieren en bibliotheken. Wat is er te vinden over je favoriete artiest, hoe werkt een playlist en hoe zoek je via de rubrieken?

Natuurlijk, je komt erg veel onzinnigheid tegen dat de moeite van het kijken niet waard is. Maar je zal er wel degelijk pareltjes tegenkomen, waarvan je het bestaan niet eens vermoedde.

Achtergrondinformatie

• Wikipedia heeft uiteraard een artikel over YouTube
• YouTube : interessante nieuwe trend of zoveelste nieuwe buzzword / Harriet Damen. Ietwat gedateerd, maar toch nog relevant
• Veelschrijver Edwin Mijnsbergen’s publicaties over YouTube op de weblog ZBdigitaal
• Andere sociale videowebsites: op Frankwatching een overzichtje met tien alternatieven voor YouTube

Alternatieve videosites

• Biblio Tube is het videoplatform van de Vereniging van Openbare Bibliotheken. Instructiefilmpjes, bibliotheekevents, interieurbeelden, etc. Biblio Tube is tevens een gebruikerscommunity. Uitproberen? Gebruikersnaam 23dingen en wachtwoord dingen23
• Vimeo is een concurrent van YouTube, waar vooral de betere beeldkwaliteit opvalt. Gebruikersnaam 23dingen@gmail.com en wachtwoord dingen23
• 12Seconds. Vertel je boodschap in 12 seconden. Niet meer! Een soort Twitter
• Blip.tv host video en podcasts om in je weblog te gebruiken.

Ontdekoefening

Surf door YouTube, bekijk tags, rubrieken, de zoekmogelijkheden etc. en schrijf erover op je blog. Wat kan je bibliotheek ermee doen ter promotie van de diensten? Wellicht wil je een bibliotheekfilmpje in je blog plaatsen? Rechts van elke video vind je de zogenaamde “embed” code. Kopieer en plak deze in je blogpost. Let wel op dat je dan in de HTML weergave van het bericht werkt!

Bonus. Ook bij YouTube kun je gebruik maken van het account van 23 Dingen. Dus, beschik je over een telefoon of fotocamera die filmpjes kan maken of een digitale videocamera … loop eens rond in de bibliotheek en laat die camera lopen. Boeken, tijdschriften, mensen (vraag toestemming!), computers, bordjes, geef je creativiteit de ruimte en upload het naar YouTube.

Gebruikersnaam: 23dingen
Wachtwoord: dingen23

Definitie: MP3 + RSS = podcast

Een podcast is een muziek- of radio-uitzending, die via het internet wordt verspreid.Het verschil met een zogenaamde ’streaming’ uitzending, is de verspreidingsmethode, die vaak plaats vindt via RSS.

In 2005 werd ‘podcast’ door de New Oxford American Dictionary uitgeroepen tot ‘woord van het jaar. En als je de groei ziet in het aanbod en het gebruik van poscasts, begrijp je wel waarom. Podcasts zijn er in vele soorten en maten; korte commentaren, varierend van 1 tot 10 minuten tot complete radiouitzendingen van 2 uur. Over elk onderwerp bestaat er wel een podcast en het mooie is dat je niet perse een iPod of MP3 speler nodig hebt om ernaar te kunnen luisteren. Omdat podcasts gebruik maken van het MP3 formaat (een populair bestandstype voor audio), heb je voldoende aan een computer en een hoofdtelefoon of speakers.

iTunes, het gratis te downloaden programma van Apple, geeft een overzicht van populaire podcasts. Maar ook als je geen iTunes gebruikt, zijn er op het web genoeg podcast-verzamelsites te vinden. Tenslotte helpt een snelle zoekactie met Google je goed op weg.

Tijdens de ontdekoefening bekijk je een aantal bekende podcast directories. Surf er wat rond en zoek er een of enkele die je interessant vindt. De RSS feed die bij de pocast hoort kun je kopieren naar je Netvibes account, net zoals je al gewend bent met ‘gewone’ feeds. Wanneer er een nieuwe aflevering van de podcast verschijnt, ontvang je die in Netvibes en je kan ‘m zelfs met de Netvibes player beluisteren.

Achtergrondinformatie

• Podcasting in plain English
• Radiocast (podcasts van de Nederlandse publieke omroepen)
• Gespod. Geeft een overzicht van de populairste Nederlandse podcastst
• Zelf een podcast maken is niet moeilijk. Het enige dat je nodig hebt: software, een microfoon en een plek om je opnamen beschikbaar te stellen.

Voorbeelden

In Nederland zijn er enkele bibliotheken actief in het aanbieden van podcasts via de website:

• DOK Delft
• Bibliotheek Waterweg

Ontdekoefening

1. Gebruik een van de genoemde podcastdirectories en zoek een programma dat je leuk vindt.
2. Via Google kun je op zoek gaan naar bibliotheekgerelateerde podcasts met bijvoorbeeld boekbesprekingen, lezingen of bibliotheeknieuws.
3. Abonneer je op de RSS feed van enkele podcasts. Netvibes heeft een geïntegreerde speler, zodat je geen speciale software hoeft te installeren
4. Schrijf een blogpost over je ontdekkingen. Wat vond je ervan om podcasts te beluisteren? Welke mogelijkheden zie je als bibliotheektoepassing?